Analiza finansowa
Analiza marketingowa
Analiza rynku
Analiza strategiczna
Badania marketingowe
Bankowo嗆
Biznes plan
Ekonometria
Ekonomia
Ekonomia matematyczna
Finanse mi璠zynarodowe
Finanse przedsi瑿iorstwa
Finanse publiczne
Fundusze inwestycyjne
Geografia ekonomiczna
Handel zagraniczny
Historia gospodarcza
Historia my郵i ekonomicznej
Integracja Europejska
Inwestycje
Kredyty
Logistyka
Makroekonomia
Marketing
Marketing mi璠zynarodowy
Matematyka finansowa
Mikroekonomia
Plan marketingowy
Prawo cywilne
Prognozowanie i symulacje
Przedsi瑿iorczo嗆
Psychologia
Public relations
Rachunkowo嗆 finansowa
Rachunkowo嗆 zarz康cza
Reklama
Rynek kapita這wy
Socjologia
Statystyka
Ubezpieczenia
Zarz康zanie
Zarz康zanie jako軼i
Zarz康zanie produkcj
Zarz康zanie ryzykiem
Zarz康zanie strategiczne
Zarz康zanie zasobami ludzkimi


English Version


Cz這wiek jako podmiot gospodarowania


Cz這wiek jako podmiot gospodarowania - Cz這wiek stanowi w 鈍iecie przyrody o篡wionej zjawisko szczeg鏊ne ze wzgl璠u na samo鈍iadomo嗆 swojego istnienia, umiej皻no嗆 鈍iadomego wykorzystywania swojego otoczenia przyrodniczego do w豉snych potrzeb oraz stosowania narz璠zi, kt鏎e zwielokrotniaj mo磧iwo嗆 wykorzystania i celowego przekszta販enia 鈔odowiska ludzkiego 篡cia.

Cz這wiek jest tak瞠 istot spo貫czn – 篡je i przejawia 篡ciow aktywno嗆 w鈔鏚 innych ludzi. Wsp馧dzia豉nie ludzi – jednostek dla osi庵ni璚ia wsp鏊nych cel闚 doprowadzi這 do powstania ludzkich relacji spo貫cznych i ostatecznie zwartych spo貫czno軼i.

Cz這wiek jest wreszcie istot duchow, kt鏎a umiej皻no嗆 my郵enia abstrakcyjnego wykorzystuje do porz康kowania swojej wiedzy o 鈍icie odbieranej zmys豉mi i wynikaj帷ej z wymiany informacji z innymi lud幟i.
Kultura, kt鏎a jest owocem ludzkiej aktywno軼i praktycznej i ludzkiej my郵i wyznacza ramy w kt鏎ych cz這wiek 鈍iadomie motywuje swoje czyny i 鈍iadomie je reguluje .

Duchowy sk豉dnik kultury narzuca na czyny ludzi ograniczenia przez poddanie czyn闚 ocenom moralnym. Pozytywna lub negatywna ocena czynu zale篡 od przyj皻ego w spo貫cze雟twie systemu warto軼i moralnych.
Takim ocenom moralnym spo貫cze雟two poddaje wszelkie czyny – tak瞠 te, kt鏎e wynikaj z funkcjonowania cz這wieka jako wytw鏎cy d鏏r, produkt闚 na potrzeby w豉sne i na wymian przez kupno – sprzeda, w wyniku czego owe produkty staj si towarami.

Wytwarzanie d鏏r jest 鈍iadomym dzia豉niem cz這wieka w procesie pracy,
a uzasadnieniem tej aktywno軼i jest zaspokajanie w豉snych potrzeb cz這wieka – wytw鏎cy, lub potrzeb spo貫cznych. Podmiotowo嗆 cz這wieka mo瞠 si tu przejawia w fakcie wolnego wyboru swojego dzia豉nia, wyboru surowc闚 i narz璠zi oraz zastosowanej techniki pracy, wreszcie w nadaniu cech indywidualnych swojemu dzie逝.

Warunkiem zachowania tak przyj皻ej podmiotowo軼i jest wolno嗆 decyzji dotycz帷ej podj璚ia pracy. Uczynienie cz這wieka niewolnikiem zmuszanym do pracy jest r闚noznaczne z odebraniem Mu godno軼i podmiotu.
Wsp馧cze郾ie zarysowany wy瞠j model wytwarzania we wcze郾iejszych epokach d鏏r w warunkach gospodarki naturalnej ust徙i miejsca gospodarce towarowej opartej na wytwarzaniu produkt闚 do wymiany co doprowadzi這 do spo貫cznego podzia逝 i wyodr瑿nienia r騜nych producent闚 – specjalist闚.

Tu podmiotowo嗆 cz這wieka – wytw鏎cy staje si mniej oczywista jako funkcjonuj帷ego w spo貫cznym uk豉dzie, a wi璚 do tego uk豉du uzale積ionego.
Sprawa staje si jeszcze bardziej z這穎na w sytuacji, gdy prost gospodark towarow polegaj帷 na pracy we w豉snym warsztacie indywidualnych wytw鏎c闚 zast瘼uje praca ludzi naj皻ych tj. si造 roboczej, wytwarzaj帷ej przy pomocy narz璠zi, kt鏎e do niej nie nale膨. W rozwini皻ym spo貫cze雟twie pojawia si wtedy „praca jako towar oferowany w豉軼icielowi narz璠zi pracy, czy og鏊niej w豉軼icielowi 鈔odk闚 produkcji” .

Warunkiem zachowania przez wytw鏎c闚 podmiotowo軼i w gospodarce towarowej jest brak pomys逝 pracy i 鈍iadomo嗆 wolno軼i decyzji co do jej podj璚ia, a tak瞠 mo磧iwo嗆 dzi瘯i owocom pracy zrealizowania godziwych aspiracji. Takie zdefiniowanie podmiotowo軼i wytw鏎c闚 jest jednak uproszczone – nie obejmuje ono bowiem z這穎no軼i sytuacji 篡ciowej ludzi we wsp馧czesnym spo貫cze雟twie. S bowiem okoliczno軼i, kt鏎e formalnie wolnemu cz這wiekowi narzucaj obowi您ek pracy, aby np. dotrzyma wymaganiom systemu norm moralnych (np. konieczno嗆 zapewnienia rodzinie godnych warunk闚 篡cia).

Tak瞠 nieunikniony w warunkach gospodarki rynkowej konflikt mi璠zy „prac, a kapita貫m” jest przyczyn zjawisk ograniczaj帷ych podmiotowo嗆 cz這wieka – bezpo鈔edniego wytw鏎cy (np. gro嬌a utraty pracy, wykorzystywanie pracownik闚, nara瘸nie na szwank zdrowia i 篡cia pracownik闚).
Zar闚no filozofowie, jak i ekonomi軼i nadali ekonomii – nauce o skutecznym gospodarowaniu wymiar moralny.

W „Teorii uczu moralnych” A. Smith  zawar pogl康, 瞠 cz這wiek jest jednostk obdarzon sumieniem, kt鏎e bezstronnie ocenia ludzkie czyny, oddzielaj帷 dobre do z造ch i uzna, 瞠 ludzi z natury swojej s sk這nni do dobra. Odrzuca przy tym obawy dotycz帷e egoizmu ludzi jako przes豉nki dzia豉nia produkcyjnego wyra瘸j帷 przekonanie o doskona造m mechanizmie gospodarki rynkowej, kt鏎a obiektywnie przyczynia si do doba spo貫cze雟twa. Ten optymistyczny s康 o ludziach bra si u Smitha z zaakceptowania pogl康闚 D. Hume`a, kt鏎y by autorem tzw. koncepcji spo貫czno – utylitarnej.

„Ludzie post瘼uj dobrze, bowiem to stawia nam – ludziom – satysfakcj
i przyjemno嗆, gdy inni odnosz z tego post瘼owania korzy軼i i obdarzaj nas z tego tytu逝 sympati” .
Wsp馧cze郾ie uznaje si, cz這wiek jako indywidualna jednostka
w spo貫cze雟twie jest warto軼i, kt鏎ej podporz康kowa nale篡 dzia豉nie gospodarcze w procesie wytwarzania d鏏r i to zar闚no cz這wiekowi – konsumentowi jak i cz這wiekowi – wytw鏎cy.

Ka盥e dzia豉nie gospodarcze winno by zorganizowane zgodnie z wymogami ustroju cz這wieka i jego potrzebami spo貫cznymi, dlatego te wiele dyscyplin naukowych (filozofia, psychologia, socjologia pracy, prakseologia, organizacja pracy, ekonomika i prawo pracy) bada zale積o軼i i wzajemne uwarunkowania r騜nych zjawisk zachodz帷ych w procesie pracy i okre郵a zasady racjonalnego kszta速owania uk豉du cz這wiek – praca. Uk豉d ten ma sprzyja cz這wiekowi oraz zapewni wysokie efekty dzia豉nia produkcyjnego cz這wieka (dzia豉nia przedsi瑿iorczego).

W procesie pracy bior udzia trzy podstawowe grupy czynnik闚:
• Cz這wiek
• Narz璠zia pracy
• Przedmioty pracy
Warunkiem sprawno軼i i wysokiej efektywno軼i tego procesu jest mo磧iwie najlepsze dostosowanie pracy i jej warunk闚 do cz這wieka (cz這wiek jest podmiotem dzia豉). Ka盥y cz這wiek ma inne mo磧iwo軼i wyznaczone przez anatomiczne cechy organizmu oraz fizyczne i psychiczne predyspozycje. Ze wzgl璠u na r騜norodno嗆 ludzi wyniki pomiar闚 tych cech podawane s w formie wielko軼i 鈔ednich, kt鏎e z kolei wykorzystywane s przy projektowaniu wyposa瞠nia technicznego, wykorzystywanego przez cz這wieka w procesie pracy. Predyspozycje fizyczne cz這wieka ustalone s w drodze bada fizjologicznych okre郵aj帷ych wp造w pracy na ustr鎩 cz這wieka oraz jego poszczeg鏊ne narz康y i uk豉dy. Najbardziej og鏊n form ich wyra瘸nia stanowi graniczny wysi貫k energetyczny, a wi璚 ilo嗆 energii, kt鏎 organizm ludzki mo瞠 w jednostce czasu przeznaczy na prac. Predyspozycje psychiczne cz這wieka ustalone s w drodze bada i eksperyment闚 psychologicznych. Wskazuj one jednoznacznie na istnienie granic mo磧iwo軼i dzia豉nia cz這wieka. Predyspozycje psychiczne mog te by kszta速owane w wyniku szkolenia, treningu, wprawy.

Decyduj帷 nauk zajmuj帷 si dostosowaniem pracy do cz這wieka i jego potrzeb jest ergonomia. Zadaniem bada ergonomicznych jest ukszta速owanie takich materialnych warunk闚 pracy, kt鏎e:
• Nie wywo豉j ujemnego wp造wu na organizm cz這wieka i nie zagra瘸j jego zdrowiu
• Ograniczaj tempo narastania zm璚zenia i sprzyjaj zachowaniu sprawno軼i dzia豉nia cz這wieka
• Zapewniaj wysok niezale積o嗆 wsp馧dzia豉nia cz這wieka z maszyn i nie wywo逝j niepo膨danych reakcji.

Realizacja tego zadania jest mo磧iwa pod warunkiem 軼is貫j wsp馧pracy specjalist闚 z r騜nych dziedzin wiedzy (antropolog闚, fizjolog闚, psycholog闚, konstruktor闚, technolog闚 i ekonomist闚).
Szybki rozw鎩 ergonomii wynika z du瞠go znaczenia ekonomicznego
i spo貫cznego kszta速owania warunk闚 pracy. Przedmiotem bada ergonomii jest szeroko rozumiany uk豉d cz這wiek – maszyna, stanowi帷y podstawowy element ka盥ego systemu, w kt鏎ym to cz這wiek jest podmiotem.

Cz這wiek jako podmiot dzia豉 gospodarczych podejmuje dzia豉nia, kt鏎e mo積a podzieli na nast瘼uj帷e etapy:
• Etap orientacji polegaj帷y na odbiorze przez cz這wieka sygna堯w i informacji zwi您anych z przebiegiem czynno軼i. Percepcja odbywa si b康 przez bezpo鈔edni obserwacj procesu oddzia造wania na przedmiot pracy, b康 przez 郵edzenie aparat闚 kontrolno – pomiarowych informuj帷ych o przebiegu tego procesu. Dokonuje si ona za pomoc receptor闚, najcz窷ciej wzroku, s逝chu i dotyku. Uzyskane informacje stanowi podstaw do wnioskowania. Etap ten polega na odbiorze informacji od maszyny.
• Etap podejmowania decyzji polega na przetwarzaniu informacji uzyskanych od cz這wieka i prowadzi do podj璚ia decyzji o dzia豉niu lub o wstrzymaniu si od dzia豉nia.
• Etap sterowania polega na przekazaniu decyzji podj皻ej poprzez dzia豉nie na urz康zenie steruj帷e maszyny w celu wywo豉nia po膨danych zmian w procesie pracy.
Sprawno嗆 cz這wieka, a w szczeg鏊no軼i prawid這wo嗆 i tempo odbioru informacji, trudno嗆 i szybko嗆 decyzji oraz dok豉dno嗆 wykonywania zada wp造wa na efekt dzia豉 gospodarczych. Nale篡 eliminowa wszystkie czynniki mog帷e utrudnia odbi鏎 informacji, op騧ni podejmowanie decyzji i zmniejsza dok豉dno嗆 dzia豉nia. Dlatego te nale篡 bada wp造w fizycznego 鈔odowiska pracy na organizm cz這wieka, tempo narastania zm璚zenia, dyspozycje i gotowo嗆 do pracy.
Decyduj帷y wp造w na efektywno嗆 dzia豉nia gospodarczego cz這wieka w procesie pracy ma system organizacji pracy oparty na zasadach:
• Podzia逝 pracy
• Harmonizacji pracy
• Maksymalizacji efekt闚
• Ekonomizacji dzia豉nia
System ten zale篡 od wielu czynnik闚 zewn皻rznych jednak zawsze nale篡 bra pod uwag cz這wieka i ogranicza skutki, kt鏎e 幢e zorganizowana praca mo瞠 wywo造wa w jego organizmie. Nale篡 likwidowa skutki monotonii i znu瞠nia, zm璚zenia i ograniczenia jego narastania. Traktuj帷 cz這wieka jako podmiot dzia豉 gospodarczych nale篡:
• Stworzy mu bezpieczne warunki pracy
• Ograniczy mu uci捫liwo嗆 pracy
• Zmniejszy monotoni pracy
• Zapewni mu odpowiedni pozycj przy wykonywaniu pracy
• Udost瘼ni informacje niezb璠ne do wykonywania pracy.
• Udost瘼ni elementy obs逝giwanych maszyn i urz康ze
• Stworzy warunki do odpowiedniego widzenia i s造szenia.

Chc帷 uzyska wymienny efekt dzia豉 gospodarczych nale篡 wzbudzi u pracownika wol pracy i odpowiedni motywacj do jej wykonywania. W wielu dzia豉niach gospodarczych udzia woli cz這wieka jest nieunikniony, szczeg鏊nie wtedy gdy ma on realizowa prac, podnosi jej efekty i pracowa bardziej wydajniej ni dotychczas. Wp造w woli pracownika na gotowo嗆 i efekty pracy jest du篡, co wskazuje na celowo嗆 i potrzeb kszta速owania postaw pracownik闚, ich stosunku pracy. Podejmuj帷 dzia豉nia w tym zakresie nale篡 liczy si z tym, 瞠:
• Uzyskanie pozytywnych warunk闚 nast瘼uje z regu造 po d逝窺zym okresie
• Zadania i efekty s uwarunkowane wieloma czynnikami i trudno na bie膨co oceni je w tym zakresie

Poprzez motywacj nale篡 rozumie proces zbogacaj帷y dzia豉nia cz這wieka, utrzymuj帷y je w toku i reguluj帷y jego przebieg. W praktyce gospodarczej mo積a wyodr瑿ni dwa podstawowe grupy motyw闚:
• Motywy materialne zwi您ane z zaspokajaniem potrzeb cz這wieka (po篡wienie, mieszkanie, ubranie)
• Motywy pozamaterialne (potrzeba uznania, przynale積o軼i, wyr騜nienia)

Praca czyni cz這wieka tw鏎c, pozwalaj帷 mu godnie i godziwie 篡, osi庵a cele zwi您ane z najwy窺z w hierarchii Abrahama Maslowa potrzeb samorealizacji.
Cz這wiek w procesie gospodarczym jest traktowany jako podmiot, od kt鏎ego zale篡 efekt tego dzia豉nia, 瘸dna bowiem – nawet najdoskonalsza – maszyna nie zast徙i cz這wieka w procesie pracy.

Przeczytaj gotowe referaty i opracowania na temat Cz這wiek jako podmiot gospodarowania:




Inne tematy w s這wniku:

Rodzaje bud瞠t闚 JST: (definicja nr 761)

Wyr騜niamy bud瞠t:

1. planistyczny
2. bud瞠t kasowy
3. operacyjny (bie膨cy) i kapita這wy
4. memoria這wy
5. dochod闚
6. wydatk闚... (...)

Funkcje bud瞠tu JST: (definicja nr 760)

Bud瞠t jako narz璠zie zarz康zania dzia豉lno軼i jednostki samorz康u terytorialnego spe軟ia okre郵one funkcje:

1. zarz康zania
2. optymalizacji
3. promocyjn
4. demokratyczn
Bud瞠t jednostki samorz康u terytorialnego (JST): (definicja nr 759)

Uchwalony jest w formie uchwa造 bud瞠towej na rok bud瞠towy. Stannowi roczny plan dochod闚 i wydatk闚 oraz  przychod闚 i rozchod闚... (...)

Zobacz te:
Czynniki kszta速uj帷e popyt na wybrane dobro
Koncepcja lean management
Cechy lean management
Decentralizacja zarz康zania
Wdra瘸nie lean management



RSS - Mapa